Bizkargi Gogoratuz Elkarteak antolatutako Bizkargi Eguna ospatuko dute domekan Zornotza, Larrabetzu eta Morga batzen dituen mendi tontorrean. A

Egunari goizeko 11:00etan emango zaio hasiera trikitilariekin eta txistulariekin. Ondoren, 12:30ean, ‘Iragana, oraina eta geroa’ goiburu izango duen ekitaldia hasiko da. Jarraian, Bizkargi 1937 zapantzar taldearen eta Larrabetzuko Bizkargi Dantza Taldearen emanaldiak egongo dira.

Jarraian, Etxanoko Nagusiari harrera egin eta aginte-makina irudikatzen duen txuzoa emango diote. Bertsotan, Xabier Arriaga ‘Txiplas’, Onintza Enbeita, Etxahun Lekue eta Malen Amenabar arituko dira. Ondoren, Eneko eta Markelek kantaldia eskainiko dute.

13:15ean Dimako ‘Kantu bat gara’ taldearen kontzertuaren txanda helduko da eta, arratsaldean, berriz, Larrabetzuk hartuko du aldarrikapenaren eta festa giroaren lekukoa. Egun osoan zehar ez da janik eta edanik faltako Bizkargiko tontorrean.

Bizkargi Egunaren jatorria

Bizkargi Egunaren jatorria Gorozika, Morga, Etxano, Larrabetzu eta Muxikako parrokietako jendea eta udaletxeetako zinegotziak elkartzen zituen ospakizunean dago. Aspaldian, bertan bildutakoek Etxanoko jabetzakoa den ermitan meza entzun eta ondoren erromerian parte hartzen zuten. Erromeriari hasiera emateko, Etxanoko Udalaren ordezkariak ‘txuzoa’ lurrean sartu behar zuen ermitaren ondoan.

1936ko Gerran hainbat borrokaldi izan ziren Bizkargin euskal gudarien eta faxisten artean, tontorra behin eta berriro irabazi eta galduz. Borrokaldietan ehunka milizianok eta gudarik parte hartu zuten, batailoi desberdinetan antolatuta. 1937an ermita suntsituta geratu zen, baina urte batzuk geroago, 1943ko maiatzaren 16an, berriro eraiki eta inauguratu zuten.

Gerra osteko garaia

Gerra osteko hamarkadetan Santikurtzeak ospatzeari ekin zioten berriro nolabaiteko normaltasunez, meza eta erromeria famatu bilakatuz. Oroitzapen eta aldarrikapen eguna ere bazen, hildakoen senideek eta gudadiek ere parte hartzen zutelarik.

Azken hamarkadetan, Zornotzako Udabarri Dantza Taldea, AEK, Amnistiaren Aldeko Batzordea edo Etxanoko Andra Mari Elkartea arduratu dira Bizkargi Eguna antolatzeaz, testuinguru politiko-sozial berriei egokituta. Azken edizioak berriz, Bizkargi Gogoratuz Elkarteak hartu du bere gain antolakuntzaren ardura.

La entrada Aldarrikapena eta jai giroa ez dira faltako domekako Bizkargi Egunean se publicó primero en durangon.com.

Durangon, Zornotzan, Elorrion, Abadiñon eta Zaldibarren egingo dute gaur herri-galdeketa.

Durangoko zinegotziek elkarrekin bozkatu zuten ostiralean.

Ia 250.000 euskal herritar daude deituta gaur egingo diren herri-kontsultetara, hauetatik  55.685 eskualdeko lau herritan eta Zornotzan. Euskal Herriko 52 udalerritan egingo dira herri-galdeketak guztira, Durangaldeaz gain Debabarrena, Lea Artibai, Uribe Butroe, Uribe Kosta zein Urola Kostako bailaretan ere kontsultak egingo baitira.

Herri bakoitzean erabakitzearen aldeko eskubidearekin lotutako galdera bat erantzun behar da eta Durangaldean zein Zornotan galdera desberdinak prestatu dituzte. Galdera-sorta horrek,  hala ere, zentzu berdina du kasu guztietan, herritarrek euskal estatu bateko kidea izan nahi duten edo ez baita jakin nahi dena. Erantzunak hiru motatakoak izan daitezke: bai, ez edo boto zuria.

Herri bakoitzean prestatutako hauteslekuak goizeko 9:00etatik arratsaldeko 20:00ak bitartean egongo dira irekita. Zornotzako auzoetan jarriko diren hautesontziak berriz, goizez bakarrik irekiko dira.

Durango

Duragon bozkatzeko eskubidea duten 24.768 herritarrek “Bere etorkizuna modu librean erabakiko duen euskal estatu bateko herritarra izan nahi duzu?” galderari erantzungo diote.

Udalerrian zehar kokatuta egongo diren bost hautesleku irekiko dira: Tabiran, Ezkurdin, Landakoko Ibaizabal auzoan, Askatasun etorbidean (Herrian) eta San Fausto auzoan.

Antolatzaileek Ezkurdin egingo den ‘Erabaki jaia’ ere prestatu dute, tarteko eguerdian egingo den nazio mailako ekitaldi nagusia. Goizeko 11:00etatik aurrera txistularien kalejira, trikitilariak, bertsolariak eta txalapartariak egongo dira eta 12:30an burutuko den ekitaldi nagusian Gure Esku Dago ekimeneko Zelai Nikolas eta Angel Oiarbideren egongo dira. Ondoren Hotzikara eta Durangoko dantzarien saioak egongo dira.

Arratsaldean puzgarriak, Doinu taldea, Joseba Agirre eta Unai Abaunza kantariek, Seneglago doinuak, Bertzi Jazz Band eta Txupito Guzman eta Ibarrako Langostinuek eta tonbolaren zozketa egingo dute.

Zornotza

Zornotzan 15.973 herritar izango dira bozkatzeko eskubidea baliatu dezaketenak eta kasu honetan erantzun behar den galdera honako hau da: “Nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan?”.

Zornotzarrek  bost hautesleku izango dituzte euren botoak emateko. Hiriguneko herritarrek Zelaieta parkean jarritako karpan eman dezakete botoa 9:00etatik 20:00etara bitartean. Boroan (txokoa), Larran (Propi ondoko txokoa), Etxanon (frontoi ondoa) eta Euban (harategi ondoko lokala) ere botoa emateko aukera egongo da, kasu honetan 9:00etatik 14:00etara.

Goizeko 11:30etatik aurrea hainbat ekitaldi egongo dira Zelaieta parkean eta inguruan. Goizean zehar txalaparta, bertsolariak, umeentzako tailerra, Alaiak, Andra Mari eta Korala abesbatzen saioak eta Udabarri dantza taldearen ekitaldiak egongo dira.

Arratsaldean Bizkargi 1934 zanpantzar taldea, Zaparrada batukada eta Oxabi taldeak eskainiko duen erromeria tartekatuko dira.

Elorrio

6.216 elorriar daude deituta gaurko galdeketara eta prestatuko den hautesleku bakarra herriko plazan egongo da. Bozkatzera gerturatzen diren herritarrek “Euskal estatu burujabe bateko herritarra izan gura dozu?” galdera erantzun behar dute.

Elorrion ere hainbat ekitaldi prestatu dituzte egun osorako. Goizean zehar, herriko txistularien kalejira, Egundo-i taldearen ekitaldia, plazan egingo den bermut-dantza egingo dira eta 14:00etan ekitaldi nagusia hasiko da. Arratsaldean Besaide dantza taldearen agerraldia, trikitilariak eta aurreskua dantzatuz osatuko da egitaraua.

Abadiño

Bi hautesleku izango dituzte galdeketara deitutako 6.140 abadiñarrek. Bata, Zelaietako Txanporta plazan egongo da eta bestea, Traña-Matienako Traña plazan. Abadiñarrek bi galdera erantzun behar dituzte. Lehena, “Nahi al duzu euskal estatu burujabe baten herritarra izan?”; eta baiezko erantzuna eman bada “Nahi al zenuke euskal estatu hori independentea izatea?” bigarren galderari erantzungo diote.

Abadiñon prestatutako egitaraua herriko bi auzo nagusietan burutuko da. Txanporta plazan, txistularien kalejira, tailerrak eta puzgarriak, trikitilariak eta akordeoi-joleak egongo dira eta Trañan berriz, herri-kirolak, kantu kalejira, trikitilariak eta tailerrak izango dituzte. Auzo bietan txokolatadak egingo dituzte eguna borobiltzeko.

Zaldibar

Zaldibarren jarriko den hautesleku bakarra Herriko plazan egongo da eta bertan 2.588 herritarrek eman ahal izango dute botoa. Zaldibartarrek “Nahi duzu Euskal Herria independentea izatea?” galdera erantzun behar dute.

La entrada Eskualdeko eta Zornotzako ia 56.000 herritarrek bozkatu dezakete gaurko herri-galdeketan se publicó primero en durangon.com.