2021ean ‘Maitasuna’ gaiaren inguruan egiten ari den VIII. Hitzez eta Ahotsez ekimena datorren barikuan amaituko da San Agustin Kultur Gunean egingo diren ‘Irakurraldi girotuarekin’. Lekua ez ezik, euskal literatura gerturatzeko helburua duen egitasmoak formatu aldaketa ere ekarriko du, pandemia egoerak hala behartuta.

Aurreko edizioetan 6-7 ordu irauten zituen ekitaldiaren ordez, “ordubeteko saio bi baino ez ditugu egingo”, Marisa Barrena talde antolatzaileko kideak adierazi duenez. Lehenengo ekitaldia 18:00etan hasi eta 19:00etan amaituko da eta bigarrena 19:30etik 20:30ak arte iraungo du.

30 irakurle saio bakoitzean

Orain arte egindako irakurraldietan 300 lagun inguru biltzen baziren, barikuan izango diren saio bakoitzeko partaidetza 60 pertsonei mugatu behar izan dute, 30 irakurle eta beste hainbeste ikus-entzule. Eta “lastima handiz, zozketa bidez aukeratu behar izango ditugu aurtengo partaideak”, adierazi du Barrenak. Ikus-entzule gisa parte hartzeko beharrezkoa izango da erreserbak egitea, Arte eta Historia Museoan edota 946030020 telefonoan.

“Mugak muga, aurreko urteetan lez, aurten ere zenbait lagunek eurek sortutako testuak irakurriko dituzte”. San Agustineko agertokian, besteak beste, Paddy Rekalde, Josu Unzueta, Jose Julian Bakedano, Leire Bilbao, Peru Madalena, Andoni Barrena, Leire Narbaiza, Ane Arbeo, Markel Sanchez, Bilguneko zenbait partaide eta Toni Atutxa izango dira. Gainerakoek,  Yolanda Arrieta, Josean Artze, Joseba Sarrionandia, Leire Bilbao, Mari Luz Esteban, Joxean Artze, Arantza Urretabizkaia, Goizalde Landabaso, Joxe Azurmendi, Eva Perez-Pons edo Lizar Bengoa idazleen testuak irakurriko dituzte.

Antzerkia, musika eta bertsoak

Euskaraz irakurtzeko zaletasunari bultzada emateko ahaleginean, bestelako arte diziplinak ere lekua izango dute agertokian. Antzerkia Karrika konpainiako kideek gertutako dute; Ander Ertzilla musikariak Elena Olaberen poema musikatuak eskainiko ditu; Gorka Valdesek trikitiari ekingo dio eta Erika Lagoma, Eneko Abasolo, Kristina Mardaras, Justo Alberdi, Unai Iturriaga eta Igor Elortza bertsolariek euren ekarpena egingo dute. “Urteroko bidaia izaten Luhartz taldea ere batuko da maitasun girora”, Barrenaren esanetan.

Antolatzaileentzat “parte hartze aktiboaren” garrantzia azpimarratu dute. Izan ere, “gaur egun kontsumo gizarte honek kultura arloan ere kontsumora bultzatzen gaitu. Kultura era pasiboan kontsumitzera. Guk beste bide bat jorratu nahi dugu. Aktibatzearen aldeko apustua egin nahi dugu. Mikroaren aurrean lehen aldiz jartzea gogorra da zenbaitentzat, baina ahalduntze modu bat ere bada gure ustez”.

Bestalde, testua jendaurrean irakurtzen duten askok “herritarren aurrean ‘euskalduntasun titulua’ lortzen dutela” nabarmendu dute antolatzaileek, “batez ere euskara ikasten ari direnen kasuan”.

La entrada 2021eko Hitzez eta Ahotsez ekimena barikuan egingo diren bi irakurraldi girotuekin amaituko da se publicó primero en durangon.com.

‘Askatasuna’ gaia duen 2019ko Hitzez eta Ahotsez ekimenak, bihar 

Agertokian azalduko direnen artean literaturarekin harreman zuzena duten eskualdeko idazleek egongo dira; besteak beste, Lourdes Unzueta, Mila Salterain, Paddy Rekalde, Josu Unzueta, Jose Julian Bakedano, Leire Bilbao, Peru Madalena eta Rafa Ugalde.

Beraiekin batera, aldez aurretik idatzitako bertsoak eskainiko dituen Xabier Amuriza, Bogoroditsie eta Done Xixili abesbatzak, ikastetxeetako ikasleak, berbalagun zein euskaltegietako kideak eta beste hainbat lagun azalduko dira. Partaide batzuk “testuak irakurri edo errezitatu egingo dituzte, baina beste hainbat kasutan antzerki, dantza, bertso edo ikus-entzunezko formatuan eskainiko dira”, Hitzez eta Ahotsez ekimenaren antolatzaileetako kidea den Marisa Barrenaren esanetan.

Agertokian 280 partaide inguru izango dira, “iaz baino bederatzi lagun gehiago”, nahiz eta ekitaldiak, guztira, adin guztietako 600 pertsona inguru erakarriko dituen. Arrakasta lortzeaz gain, ekimena egonkortu egin da herritarren artean eta hori “pozgarria” da antolatzaileentzat.

Antzerkia eta dantza

Biharko irakurraldian norbanakoek edo taldean egindako sorkuntzak, idazle edo egile ugariren testu txatalekin tartekatuko dira. Antolatzaileek proposatutako testuen artean Joseba Sarrionandia, Ekhine Eizagirre, Gotzon Barandiaran, Elixabete Garmendia, Lauaxeta, Uxue Alberdi, Kattalin Miner, Angela Davis, Mari Luz Esteban, Karmele Jaioa, Gabriel Aresti, Ramon Saizarbitoria edo Itxaro Bordak, besteak beste, idatzitako obretatik aterakoak egongo dira.

Hitzez eta Ahotsez ekimenaren helburu nagusia “irakurleak euskal literaturara hurbiltzea da. Euskaraz irakurtzeari beldurra kentzea, izotza urtzea, apurtzea. Zelanbait esatearren, euskaraz irakurtzeko zaletasuna gehitzea”, azpimarratzen du Barrenak. Horrekin batera bigarren helburu bat ere aitortzen du, “euskal literaturen inguruan disziplina ezberdinetako eragileak biltzea” hain zuzen.

Hazten doan egitaraua

Aurtengo Hitzez eta Ahotsez herri ekimenak lehen edizioko eskemari eusten badio ere, gaiari dagokio aldaketa nabarmenena, aurreko edizioetan Joseba Sarrionandia’ (2014), ‘Itsasoa’ (2015), ‘Durangaldeko idazleak’ (2016), ‘Bidaia’ (2017) eta ‘Lurra’ (2018) mintzagai izan direlako eta aurtengo goiburua ‘Askatasuna’ da.

Literatura bultzatu nahi duen ekimenak gero eta partaide gehiago erakartzen ditu, baita talde antolatzailean ere. Azken bost edizioetako arduradunak izan diren Marisa Barrena, Ixone Aroma, Xabier Boveda, Goiuri Iturriza, Miren Bihotza Erzilla, Asun Elorriaga eta Endika Blancori, Ane Arbeo gehitu zaie aurten.

Idazle baten hitzaldiarekin hasi eta jendaurreko irakurraldiarekin amaitzen den egitasmoan solasaldi dialogikoak tartekatzen badira urtero, edizio batetik bestera berrikuntzak tartekatzen dituzte. “Iaz ipuin kontaketa saioa gehitu genion egitarauari eta aurten Julen Orbegozok beldur eszenikoari aurre egiteko teknikak erakutsi zituen ikastaroa egin dugu”, gogoratu du Ixone Aromak.

Jendaurreko irakurraldia hasi aurretik 30 lagun inguru bilduko dituen bazkaria egingo dute Plateruenan bertan. Ondoren, txalapartaren doinuekin abiatuko da literatura saioa eta zazpi orduko ekitaldiari Luhartz taldeak emango dio amaiera “aurtengo gaiarekin lotura izango duen pieza bat abestuta”.

La entrada 280 literatura zale azalduko dira Hitzez eta Ahotsez ekimenak egingo duen jendaurreko irakurraldian se publicó primero en durangon.com.

Imanol Larrinaga artista durangarrak egin du aurten ere ‘Hitzez eta ahotsez’ ekimenaren kartela.

Literatura eta arte horren inguruko sorkuntza hizpide dituen ‘Hitzez eta ahotsez’ ekimenak seigarren edizioa beteko du aurten. Urteroko egitarauan ohikoak diren hitzaldi, solasaldi dialogiko, ipuin kontaketa  eta jendaurreko irakurraldiaz gain, publikoan hitz egiteko formazio saioa ere tartekatu dute jardunaldien eragileak.

Beldur eszenikoari aurre egiteko teknikak eskainiko dituen prestaketa saioa EHUko irakaslea den Julen Orbegozok emango du. Ekitaldia maiatzaren 2an izango da, arratsaldeko 19.00etan Plateruena antzokian.

Lansaio horrek maiatzaren 10ean areto berean egingo den jendaurreko irakurraldi girotua prestatzeko balioko du. Aurtengo ‘Hitzez eta ahotsez’ ekimena agurtuko duen ekitaldia arratsaldeko bostetan hasi eta gauerdian amaituko da eta saioa hasi aurretik bazkaria egingo da.

Jendaurreko irakurraldia parte hartu nahi duen edonori irekita dago eta partaide bakoitzak pare bat minutuko tartea izango du aldez aurretik egokitutako edo sortutako testua eskaintzeko. Irakurraldian lehenengoz parte hartu nahi dutenek hitzezetaahotsez@gmail.com helbidean izena eman behar dute.

Uxue Alberdiren hitzaldia

‘Joseba Sarrionandia’ (2014), ‘Itsasoa’ (2015), ‘Durangaldeko idazleak’ (2016), ‘Bidaia’ (2017) eta ‘Lurra’ (2018) izan badira aurreko edizioetako gaiak, aurtengoan ‘Askatasuna’ izango da hizpide eta Uxue Alberdik esakiniko duen hitzaldiarekin hasiko da. Saioa urtarrilaren 18an izango da, arratsaldeko 19:00etan, Durangoko Arte eta Historia Museoan, eta ‘Bertsoraino’ izenburuko berbaldian argitaratuko duen hurrengo liburuaren aurrerapena emango du Alberdik. Solasaldiko aurkezle lanak Ane Arbeok egingo ditu.

Otsailaren 14an eta martxoaren 14an aurtengo bi solasaldi dialogikoak egingo dira Bizenta Mogel Bibliotekan, kasu bietan arratsaldeko 19:00etan hasita. Edizio honetako egitaraua apirilaren 12an areto berean egingo den ipuin kontaketa saioarekin osotuko da. Dorleta Kortazar ipuin kontalariak eskainiko duen saioak ‘Berba kateatuak’ izango du izenburu.

La entrada ‘Hitzez eta ahotsez’ ekimenak <br/>publikoan hitz egiteko formazio saioa antolatu du aurten se publicó primero en durangon.com.